Portal Digitalisasi Cerita Rakyat & Warisan Tradisi Lisan Sulawesi Barat
PusakaDigital Sulawesi Barat
Beranda Katalog Cerita Peta Budaya Agenda Riset
Mamasa

TOMAKAKA ANNA TOMASE-MASE (SI KAYA DAN SI MISKIN)

22 May 2026 -2.968660, 119.320345
TOMAKAKA ANNA TOMASE-MASE  (SI KAYA DAN SI MISKIN)

Naskah Dokumen Digital (PDF)

Transkrip lengkap atau naskah asli Lontara

Buka / Unduh Naskah PDF
Dengan ade" toyolo, anakna Mara"dia Ulunna Salu pitu ma"sirondong, sapo lako asanmi banuanna. Jo anak terakhirna o sipobaine disanga Labi"biu". Yah jo dikuan Labi"biu" o sitonganna anakna ra Mara"dia Pollo"na Salu, moka ade" umpa" paissanan kalena kumua anakna Mara"dia ya memase-mase ade" naita tau.
Inde annan sirondona Mara"dia Ulunna Salu tomakaka asan ia napomuane sola napobaine. Siumpetawa-tawa ii liumia inde randan adinna, aka nakua tomase-mase napomuane. Tomakaka asan ia sirondona. Nakua liumi Labi"biu", "Lalutamakan kami pangngala" lao ma"bela"."
Le"ba ade" tama pangngala" lao ma"bela", inde Labi"biu"e sina petawa-tawa asanmi sirondona. Nakuanni", "Aka miko lamupotuo lalutama moko iko pangngala"anna dengan asanmi kami aka-akangki yakela inde mki sola ya mala ko kipatuo."
Nakua Labi"biu", "Tokke" tae" aka tanggung jawabku koka" disanga kebaine innan lalao nakkoka" umpatuo baineku." Lalu tama kan kami duka" pangngala" lalao tu ma"bag.
Sae tama pangngala" inde Labi"biu" dengan ra dikuan peturo sugi"na. Sae tama dikuan Rante Papa"ya tae" ria naaku dikuan to dengan. Innan na pa"tettean ia reken mana"na Mara"dia Pollo"na Salu.
Angga ade" unturo pangngala", nakua pada lua"ko inde songka kayu, aka laku ngei tuo. Naturo ade" jo"o ya tokke" babangmi ade" mesa pangngala" mianggga paturona lana ngei sola bainena.
Masae-sae illan jo pangngala", aka ma"taun-taun ria illan pangngala" ya te"mo naaku na lemba"i tomatuanna sola sa"dodoranna, aka nakua aka molalao dipotuo tama pangngala", mane lalao umbuka pangngala".
Battu pira tau illan pangngala", Labi"biu" sola bainena mane le"bari tama sirondona. Nakua makaria anna te"lumo dengan sule, aka tala nande mia sae naala tala aka mo ia. Le"banna tama pangngala", ya illallan liumi iya, laomi na lemba"ii sirondona tama pangngala".
Yah sae ii tama sikalipang mi ia, aka tokke" ke"de" mia banua kamai illalan. Dengan tomia dikuan sabua"na (pembantu). Ba"ba" mia dio pangngala"na tuoi asanmi jo mai angga tananan. Ya omo natula" nakua, "Inde ko tuo jomai ya tuo oi, ta"mo dengan aka dipeangi illalan jo"o." Sampe dengan mi sabua"na.
Yah sikamallingmi sirondona sae tama, nakua anna kuara ia. Sae mi tama sirondona untambaimi tomatuanna, nakua lalaoki tama, aka tokke" mekamelek ra illalan jo damanna randan adinna, aka tokke" mia makaka babang anna illan pangngala".

Pissananna ra iko sae mi jo sirondona laullambi tondok, nakua tokke" innan lalaoki tama jo lau umpetua" randan adingku mama" sola papa", aka tomakaka mia illalan jo"o aka dengan mia sae lako sabua"na.
Sae tama tomatuanna, ya anna tokke" ba"ba" mo ia jo mesa pangngala", tokke" ta"mo dengan ta illallan. Sae mia lako tedong illalan, pira rupa mi olo"-olo"na dengan ta illallan. Nakua dengan, "Ko inde"e dengan siami aka dengan peturo sugi"na."
Sae tama tomatuanna memala"mi, aka mesamia rante inde angenanna e. Tae" diissan anna mesa babang mia pangngala" ewananna.
Sampe inde annan sirondona ya lalutama asan mia, aka tokke" katuoan illalan jo"o inde randan adinna e. Ya anna tokke" ta"mo dengan aka dipeang illalan ia, aka dengan asanmi.
Sae tama tomatuanna ya anna laumbero mia pa"tondokanna sapo inde dikuan Mara"dia e, ya tatta" ia Mara"dia sapo inde pa"tondokan lana bero tamamia jo"o aka dengan mi dikuan tondok barunna dukag ia.
Aka jo randan anak tampa"na o ya anna liwa" mo ia tomakakanna illalan jo pangngala"o. Sampe inde annan sirondona sola tomatuannna ya lalutama asan mia, aka ta"mo dengan aka dipeang illalan angenanna tampa"na o.
Ya mangka dikuan memala", launtambai asanmi mesa tondok lalao memala". Ya mangka lao natambai yah ummamba" asanmi mesa tondok, aka memala" mi illalan pangngala".
Mandasa mi tau le"ba tama sapo sae i tama, ya dikua tangngia pangngala" aka masiri"-siri" mia aka-akanna. Sampe simalimpang mi tomatuanna, nakua anna tokke" mia ma"patengan inde anak e, anna tae" dengan diissan ia.
Aka angga mia la"bo"na tetang sola baka-bakana na rengnge". Anna tokke" mia olo"-olo"na dengan asanmi, ya yamo napake memala" illalan jo pangngala"o. Dio anak tampa"na o ummorean mi pengkaranganna.
Sampe inde pasananna Labi"biu"e, nakua, "Ta"te dadi yae ketae"ki dio asan re"en, launtambaiko duka" tomatuammu anta pada-pada memala"."
Anna disa"bi" pada-pada kumua tokke" tomakaka mia inde anakku, aka lutama duka" pangngala" berusaha, ya tokke" lamemala" mia reken umpa" memala"i inde pengkaranganna e.
Sampe umpesuaimi, laomi untambai inde pasananna e Labi"biu". Inde duka" Labi"biu" umpetambaimi tomatuanna sau" Mara"dia Pollo"na Wai sapo moka untula"i kumua Mara"dia ri koka"te tomatuangku e.

Ya le"ba mi inde tomatuanna Labi"biu" anna Mara"dia Pollo"na Wai sapo tae" siissanan Mara"dia Pollo"na Salu. Sapo inde Labi"biu"e moka siumpa" paissanan kumua tomakaka ii sola tomatuanna.
Sae tama jo"o ya minta maaf asanmi inde Mara"dia Ulunna Salu, nakua anna Mara"dia Pollo"na ra Wai nasipobainean anakku. Memala"mi pada-pada, minta maaf mi aka tokke" siumpasusi sigali mia inde Labi"biu"e aka nakua tomase-mase.
Aka pitu anakku ya anakku mandi ri mesa randan tampakku umpomuane tomase-mase. Mane naissan ra inde"e anna memala" mo kumua anakna ra ia Mara"dia Pollo"na Salu. Napolalan memala" mi aka mane naissanan ri kumua anna tomakaka mo ia.
Sampe umbero mia pa"tondokan unggaraga mi tondok baru. Angga ria Mara"dia Pollo"na Salu, ya sule sau" ia uka" tondokna. Umbero asanmi inde pa"tondokanna Mara"dia Ulunna Salu illalan pangngala".
Sae lako ya dengan asanmi illalan dio pangngala", aka budami sabua"na inde randan tampa"na. Napolalan inde sirondona sisumaro-maro lako mia uka".
Pindahmi tama pangngala", illalan asanmi sola tomatuannna, ma"mesa asanmi dio pangngala"o illalan banuanna adinna. Indemo adinna to randan makaka, ya tokke" ma"tamben lima asan mia sirondona kakanna lako adinna.
Aka ta"mo dengan aka dipeang aka dengan asanmi, sampe indemo randan adinna umpatuo ii selako tama sirondona ya nabengan asan duka" aka-akanna. Ma"mesami, masannang sirondona anna tomatuanna.

Diceritakan kembali oleh Aris/Evi Kurniati

Lokasi Geografis Cerita

Bagikan Cerita Ini:

Cerita Terkait di Mamasa